Chi tiết Tiểu sử
Cựu Phụ Tá Khoa Trưởng Đại Học Luật Khoa Sài Gòn ;
Thuyết Trình Viên Trưởng Chỉ Huy và Tham Mưu và Trường Cao Đẳng Quốc Phòng ;
Nguyên Giảng Sư Đại Học Vạn Hạnh, Đại Học Huế, Học Viện CSQG VNCH ;
Học Giả Tại Viện Nghiên Cứu Hoover về Chiến Tranh, Cách Mạng và Hòa Bình ;
Chủ Tịch Ủy Ban Bảo Vệ Sự Vẹn Toàn Lãnh Thổ
Ngày 13 tháng 5 năm 2026, cộng đồng người Việt tị nạn tại Bắc California, bàng hoàng đón nhận tin thật buồn: Giáo Sư Nguyễn Văn Canh, nguyên Phụ Tá Khoa Trưởng Đại học Luật khoa Sài Gòn, đã thanh thản từ trần tại Redwood City, California, hưởng thượng thọ 93 tuổi.
Sự ra đi của Giáo Sư Nguyễn Văn Canh, là một mất mát vô cùng to lớn đối với giới trí thức Việt Nam, cộng đồng người Việt tự do hải ngoại, và tất cả những ai luôn thao thức trước vận mệnh quê hương.
Giáo Sư Nguyễn Văn Canh không chỉ là một nhà giáo uyên bác, một học giả lỗi lạc, mà còn là một chiến sĩ trên mặt trận văn hóa và chính trị, đã bền bỉ dấn thân suốt hơn nửa thế kỷ, để tranh đấu cho tự do, dân chủ, nhân quyền và chủ quyền lãnh thổ Việt Nam.
Trước năm 1975, ông từng giảng dạy tại Đại học Luật khoa Sài Gòn, Đại học Vạn Hạnh, Học viện Cảnh Sát Quốc Gia, Trường Chỉ Huy và Tham Mưu, và Trường Cao Đẳng Quốc Phòng. Với kiến thức sâu rộng về công pháp quốc tế, chính trị học và chủ nghĩa cộng sản, ông đã đào tạo nhiều thế hệ sinh viên, sĩ quan và chuyên viên phục vụ đất nước.
Sau biến cố 1975, nơi đất khách quê người, Giáo Sư vẫn không ngừng phụng sự dân tộc. Ông cộng tác lâu năm với Hoover Institution tại Stanford University, tham dự và thuyết trình tại nhiều hội nghị quốc tế ở Paris, Bangkok, Liên Xô cũ và nhiều nơi khác, vận động với các chính khách Hoa Kỳ và quốc tế về dân chủ, nhân quyền cho Việt Nam.
Ông là tác giả của nhiều công trình nghiên cứu giá trị như: Vietnam Under Communism, Cộng Sản Trên Đất Việt, Hồ Sơ Hoàng Sa & Trường Sa và Chủ Quyền Dân Tộc, và bộ sách đồ sộ Dân Tộc Tôi gồm ba tập, kết tinh cả đời suy tư và đấu tranh cho quê hương.
Từ năm 1995, Giáo Sư là một trong những nhân vật chủ chốt của Ủy Ban Bảo Vệ Sự Vẹn Toàn Lãnh Thổ và Ủy Ban Hoàng Sa. Ông đã miệt mài vận động để phổ biến Ngày Hoàng Sa 19 Tháng Giêng, nhằm tưởng niệm các chiến sĩ Hải Quân Việt Nam Cộng Hòa, đã anh dũng hy sinh trong trận hải chiến năm 1974, để bảo vệ lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc.
Dù tuổi cao, Giáo Sư vẫn luôn xuất hiện các sinh hoạt đấu tranh của Cộng Đồng, với dáng vẻ nhanh nhẹn, tinh thần minh mẫn và trái tim rực lửa yêu nước. Ông nói năng điềm đạm, nhưng đầy sức thuyết phục; kiến thức uyên thâm, nhưng luôn gần gũi, khiêm nhường và tận tụy. Đối với nhiều người, ông không chỉ là một vị giáo sư đáng kính, mà còn là người thầy, người dẫn đường và nguồn cảm hứng phục vụ Quê Hương bất tận.
Cuộc đời của Giáo Sư Nguyễn Văn Canh, là một tấm gương sáng ngời về trí tuệ, khí tiết và lòng trung thành son sắt với dân tộc Việt Nam.
Hôm nay, Giáo Sư đã ra đi, nhưng những trang sách ông để lại, những tư tưởng ông truyền trao, và tinh thần đấu tranh bất khuất của ông, sẽ còn sống mãi trong lòng các thế hệ mai sau.
Xin cúi đầu kính tiễn một bậc trí thức lớn, một người con ưu tú của dân tộc, của Mẹ Việt Nam.
Nguyện cầu hương linh Giáo Sư Nguyễn Văn Canh, sớm an nghỉ trong cõi vĩnh hằng.
Thành kính phân ưu cùng Tang Quyến.
Vĩnh biệt Giáo Sư Nguyễn Văn Canh!
Tên tuổi và sự nghiệp của Giáo Sư, sẽ mãi mãi được trân trọng và ghi nhớ.
Thành kính và thương tiếc vô hạn,
San Jose, ngày 14 tháng 5 năm 2026
Đại Diện Hội Truyền Thông Người Việt Bắc California
2 Condolences for NGUYỄN VĂN CANH
Condolences(2)
admin says
May 23, 2026 at 7:51 pm-Tuy học Luật, tôi không chính thức được học với GS Nguyễn Văn Canh ngày nào, vì tôi theo ban Tư Pháp, ra trường năm 1972. Mùa thu năm 1974 tôi ghi danh cao học chỉ để cho vui vì biết rằng đã gia nhập quân đội rồi còn thì giờ đâu mà học. Một ngày về phép đang lang thang trong trường Luật, tôi bỗng gặp một nàng xinh ơi là xinh, da trắng má hồng với giọng Huệ ngọt ngào quyến rũ. Tôi lẽo đẽo theo cô bé và được cô cho biết đang vào lớp của năm thứ IV ban Công Pháp do thầy Canh dậy. Cô bé rủ: “Thầy dậy hay lắm anh, anh cùng vào nghe nha.” Tôi miễn cưỡng đi theo cô bé vào giảng đường năm thứ tư Công pháp, chỉ vì cô bé chứ không phải vì thích nghe giảng. Nhưng thật bất ngờ, thầy Nguyễn Văn Canh dậy hay quá, đề tài thầy nói lại quá lối cuốn. Chỉ năm phút sau thầy đã làm tôi quên bẵng nàng thiếu nữ xinh đẹp bên cạnh.
Nhớ hôm đó thầy Canh nói về “Sách lược của Đảng Cộng sản Việt Nam” và “Chiến lược bành trướng thế lực” của đảng này. Sau giờ học tôi đi theo thầy than thở: “Em muốn dự lớp của thầy để nghe thầy giảng quá, nhưng thật buồn em ở mãi ngoài Phú Quốc.” Thầy ngạc nhiên: “Em làm gì mãi ngoài đó.” “Dạ em trong quân đội, làm chánh văn phòng cho chúa đảo (Đặc khu trưởng), không phải lúc nào muốn về SG cũng được.” Thầy trầm ngâm một chút rồi dơ tay ra hiệu cho tôi theo thầy, chúng tôi đi vào thư viện của trường, thầy rút một quyển sách trao cho tôi và nói: “Tặng em quyển sách này do tôi soạn, ngày mai tôi lấy quyển khác bỏ vào.” Đó là quyển “The Vietnamese Communist Warfare, Doctoral Thesis” (Trường Luật Saigon xuất bản năm 1971).
Đầu thập niên 80s khi chúng tôi đến vùng San Jose, thật may mắn được biết GS Nguyễn Văn Canh cũng đang ở đây. Vì muốn được học tiếp tôi tìm đến GS nhờ chứng nhận đơn xin “equivalence” học trình và được biết GS đang lãnh trách nhiệm, như một học giả nghiên cứu về VN, cho Viện Hoover (thuộc ĐH Stanford chuyên nghiên cứu về CS) dưới tiêu đề “War, Revolution and Peace” (Chiến tranh, Cách mạng và Hòa bình). Có lẽ GS Canh là người Á châu độc nhất ở đây nghiên cứu về lãnh vực này. Gần đây GS Nguyễn Văn Canh nổi tiếng trong nỗ lực gây dựng ý thức bảo vệ sự vẹn toàn lãnh thổ, chống việc Trung Cộng lấn chiếm khu vực Hoàng Sa và Trường Sa. Đồng thời lên án Nhà nước Cộng sản Việt nam, do thái độ khiếp nhược, đã gián tiếp dâng hiến đất đai của tổ quốc cho ngoại bang. Ngoài hoạt động trong Ủy ban Hoàng Sa, GS Canh còn viết nhiều sách, trưng dẫn nhiều tài liệu liên quan đến đề tài này như: “Chủ Quyền Của Dân Tộc Với Hoàng Sa & Trường Sa”. Và dịch ra tiếng Anh “Dossiers on Paracels and Spratlys & National Sovereignty.” (2020).
Cách đây 5 năm, nhân dịp Gia đình Luật khoa Bắc Cali tổ chức buổi tiệc họp mặt, chúng tôi may mắn được gặp lại vị GS khả kính này và được ông tặng quyền “Chủ Quyền Lãnh Thổ & Bành Trướng Trung Cộng.” Một quyển sách viết công phu, đặc biệt ông dẫn chứng quần đảo Trường Sa & Hoàng Sa là của Việt Nam bằng 10 hồ sơ quan trọng và không thể chối cãi.
Chúng tôi nghĩ đây là những tài liệu hết sức hữu ích, nếu chúng ta chưa làm được, thế hệ sau sẽ hiểu rõ để tranh đấu nhằm khôi phục lại chủ quyền lãnh thổ khi hoàn cảnh thuận lợi.
Gần đây nhất (2023), GS Nguyễn Văn Canh còn cho xuất bản quyển “Biên Cương Mới & Tự Do Dân Sự”. Với “Biên cương mới” GS Canh muốn nói rằng ngày nay biên cương của dân Việt đã mở rộng ra khắp thế giới. Chúng ta, những người tị nạn, cần coi trọng việc bảo vệ cờ vàng, biểu tượng của tinh thần & chính nghĩa dân tộc. GS cũng nói đến việc cần thiết tạo nên một đội ngũ chuyên viên pháp luật để bảo vệ tự do dân sự, đồng thời tranh đấu cho những tù nhân cải tạo cũng như những tù nhân lương tâm.
Qua những hoạt động không ngừng nghỉ của GS Nguyễn Văn Canh, từ Việt Nam đến Hoa Kỳ, luôn đặt tổ quốc Việt nam lên hàng đầu, nỗ lực bảo vệ chủ quyền Việt Nam, lãnh thổ Việt Nam, tinh thần Việt Nam. Giáo Sư Nguyễn Văn Canh quả thực là một nhà trí thức yêu nước hết lòng và dũng cảm vậy.
Viết với lòng tôn kính – khi hay tin GS Nguyễn Văn Canh qua đời.
Phạm Mạnh Tuấn
admin says
May 23, 2026 at 7:48 pmTôi học môn chính trị học Việt Nam của Thầy Trần Văn Tuyên. Các bạn khác học Thầy Nguyễn Văn Canh. Dù khác thầy, nhưng Đại Học Vạn Hạnh luôn có các chương trình hội thảo chuyên đề nên đều có các thầy tham dự và phát biểu.
Sang Mỹ, tôi may mắn được gặp lại Thầy Nguyễn Văn Canh và được tiếp tục nghe những lời khuyên bảo của Thầy. Thầy cũng có đến Boston để thuyết trình về tranh chấp Hoàng Sa và Trường Sa với Trung Cộng. Hai thầy trò có dịp ngồi riêng với nhau một buổi chiều.
Một trong những tác phẩm viết bằng Anh Ngữ nổi tiếng của Thầy là “Vietnam Under Communism, 1975-1982” do Hoover Press thuộc Đại Học Stanford xuất bản năm 1983. Tác phẩm do học giả Robert A. Scalapino (1919-2011), một nhà nghiên cứu Á Châu nổi tiếng và tác giả của 39 tác phẩm chính trị học, viết lời tựa. Trong lời tựa, Giáo sư Scalapino cũng nhắc đến một vị thầy chính trị học khả kính khác của chúng tôi là Giáo sư Trần Văn Tuyên. Giáo sư Scalapino đã gặp Thầy Trần Văn Tuyên trước 1975 tại Sài Gòn và ông mô tả Thầy Trần Văn Tuyên như một “trí thức “thông minh”, “thẳng thắng”, “không khuất phục trước một ai” nhưng cuối cùng “đã chết trong tù”. Với điều kiện AI ngày nay, nhiều tài liệu Thầy Nguyễn Văn Canh sưu tập không quá khó tìm nhưng với thời gian 1982, tác phẩm Vietnam Under Communism, 1975-1982 là cả một công trình cần thiết, quý giá và hiếm hoi cho người Mỹ muốn biết về thực trạng Việt Nam.
Sau những năm sinh hoạt ở Viện Hoover với tư cách một học giả, Thầy dành hết thời gian còn lại của đời mình cho việc nghiên cứu và vận động bảo vệ chủ quyền Việt Nam trên Biển Đông dưới danh nghĩa của “Ủy Ban Bảo Vệ Sự Vẹn Toàn Lãnh Thổ”. Tác phẩm “Hồ Sơ Hoàng Sa & Trường Sa Và Chủ Quyền Dân Tộc” được ra đời năm 2008 ghi lại các thành quả nghiên cứu của Thầy. Bộ sách cuối cùng “Dân Tộc Tôi” đúc kết một hành trình tranh đấu dài của Thầy được xuất bản năm 2023.
Thầy viết nhiều, đi nhiều nên cũng dành nhiều cảm tình cho các học trò của thầy, trong đó có tôi, luôn cố gắng noi gương Thầy để sống và viết cho tương lai Việt Nam. Khi xuất bản tác phẩm Chính Luận 12 năm trước, tôi gởi kính tặng Thầy. Thầy đọc và viết một bài giới thiệu rất ân cần dựa vào trường hợp của Thổ Nhĩ Kỳ và Tiệp Khắc.
Hơn nửa thế kỷ trôi qua. Các bậc thầy đã trực tiếp hay gián tiếp dạy dỗ chúng tôi không còn nhiều nữa và chúng tôi những sinh viên 18 tuổi tràn đầy sức sống ngày đó nay cũng đã già. Nhưng có một giá trị tinh thần không già theo thời gian, đó là niềm hy vọng. Thầy đặt tựa sách “Dân tộc tôi” để nói lên niềm hy vọng của một dân tộc phải đấu tranh không ngừng để tồn tại và vươn lên giữa một thế giới đầy tranh chấp.
Tôi đọc suốt 50 năm kể từ những buổi sáng ở Thư viện Quốc Gia và những buổi chiều trong giảng đường đại học ở Sài Gòn. Hiểu biết của tôi khác nhiều. Nhưng dù là một căn nhà ngói nhỏ hay một lâu đài cũng đều bắt đầu từ bàn tay của những người thợ đặt trên nền những viên gạch đầu tiên.
Em biết ơn và kính tiễn biệt Thầy Nguyễn Văn Canh.
Trần Trung Đạo