When You Live In The USA

Khi một người qua đời tại Hoa Kỳ, gia đình thường phải giải quyết nhiều việc pháp lý trong thời gian ngắn. Về nguyên tắc, đây không chỉ là chuyện tổ chức tang lễ, mà còn liên quan đến giấy tờ, cơ quan chính phủ, tài sản, nợ, tài khoản ngân hàng, thuế, và việc chuyển giao quyền lợi cho người thừa kế. Vì luật tiểu bang có thể khác nhau, gia đình nên xem đây là hướng dẫn chung ban đầu, rồi hỏi thêm luật sư di sản hoặc chuyên viên pháp lý tại nơi cư trú khi cần.

Việc đầu tiên thường cần làm là xin bản sao chứng tử có chứng thực. Nhiều cơ quan và tổ chức sẽ yêu cầu giấy này để đóng tài khoản, chuyển tài sản, làm việc với ngân hàng, đòi bảo hiểm nhân thọ hoặc giải quyết lương hưu. Tại Hoa Kỳ, giấy chứng tử thường được xin từ văn phòng hộ tịch/vital records của tiểu bang nơi người đó qua đời.

Gia đình cũng cần thông báo cho các cơ quan và tổ chức liên quan. Theo hướng dẫn của chính phủ Hoa Kỳ, cần báo cho Social Security, và nhà quàn thường có thể báo việc này giúp gia đình; khi Social Security được báo, Medicare cũng sẽ được thông tin. Đồng thời, gia đình nên liên hệ ngân hàng, công ty thẻ tín dụng, cơ quan xe cơ giới, hãng bảo hiểm, nơi làm việc, các nhà cung cấp tiện ích và những đơn vị có tài khoản đứng tên người đã mất để đóng, ngưng, hoặc chuyển quyền sở hữu khi phù hợp.

Về quyền lợi từ Social Security, một số thân nhân có thể đủ điều kiện hưởng quyền lợi người sống sót, và trong một số trường hợp có khoản trợ cấp tử tuất một lần 255 USD cho người phối ngẫu đủ điều kiện hoặc một số người con đủ điều kiện. Điều kiện cụ thể phụ thuộc vào hồ sơ Social Security của người đã mất và tình trạng của người thân còn sống.

Một điểm gia đình rất hay lo là nợ có phải tự mình trả hay không. Theo hướng dẫn của CFPB, thông thường nợ của người đã mất sẽ được thanh toán từ di sản của họ. Nếu di sản không đủ tiền hoặc tài sản để trả, phần nợ đó thường sẽ không được thanh toán hết. Gia đình thường không phải tự lấy tiền riêng ra trả, trừ một số trường hợp như là người đồng ký nợ, đồng chủ thẻ/tài khoản, hoặc trong một số tình huống mà luật tiểu bang quy định vợ/chồng có trách nhiệm. Nếu là người dùng phụ trên thẻ tín dụng chứ không phải đồng chủ, thông thường không phải chịu trách nhiệm trả nợ đó.

Về tài khoản ngân hàng và tài sản, không phải mọi thứ đều tự động đi qua cùng một con đường pháp lý. Với tài khoản chung, kết quả phụ thuộc vào cách tài khoản được mở. Nhiều tài khoản chung có quyền survivorship, nghĩa là tiền có thể chuyển cho người đồng sở hữu còn sống; nhưng cũng có tài khoản mà phần của người đã mất sẽ đi theo di chúc hoặc theo luật thừa kế của tiểu bang. Vì vậy, gia đình nên kiểm tra hồ sơ tài khoản, giấy tờ quyền sở hữu và hồ sơ người thụ hưởng trước khi rút tiền hay phân chia.

Gia đình cũng cần lưu ý đến thuế. Sở Thuế vụ Hoa Kỳ yêu cầu nộp tờ khai thuế cuối cùng của người đã mất, kê khai thu nhập đến ngày qua đời. Nếu những năm trước chưa nộp, có thể cũng phải xử lý thêm. Nếu phát sinh tiền hoàn thuế, có quy trình riêng để yêu cầu hoàn; nếu còn thiếu thuế, người đại diện có trách nhiệm thanh toán từ nguồn phù hợp của di sản.

Trong lúc lo tang lễ, gia đình cũng có quyền của người tiêu dùng. Theo Funeral Rule của FTC, gia đình có quyền yêu cầu bảng giá dịch vụ tang lễ, so sánh giá giữa các nhà quàn, và chỉ mua những hàng hóa hay dịch vụ mình thật sự muốn hoặc cần. Gia đình không bắt buộc phải nhận trọn một gói dịch vụ nếu trong đó có những mục mình không muốn dùng.

Tóm lại, khi có người qua đời ở Hoa Kỳ, gia đình nên đi theo thứ tự: xin giấy chứng tử, thông báo cho các cơ quan và tổ chức cần thiết, kiểm tra di chúc và giấy tờ tài sản, xử lý nợ và tài khoản đúng theo quy định, nộp thuế cuối cùng, và hỏi luật sư địa phương nếu có tranh chấp hoặc tài sản phức tạp. Đây là giai đoạn rất nhạy cảm, nên càng làm việc có thứ tự và có giấy tờ rõ ràng, gia đình càng đỡ rối hơn. Vì luật di sản và trách nhiệm tài chính thay đổi theo từng tiểu bang, bài viết này chỉ nên được xem là thông tin khởi đầu, không thay thế tư vấn pháp lý cụ thể.